Uszkodzenie głowic dysku naprawa i odzysk danych
To najgorsza rzecz, jaka może się przytrafić dyskowi HDD. Głowice (te ramiona, które czytają talerze) latają nad powierzchnią bliżej, niż grubość ludzkiego włosa. Gdy spadną na talerz - rysują go i fizycznie ścierają dane. I tu jest haczyk: każda sekunda, którą dysk dalej kręci, robi to gorszym.
WYŁĄCZ DYSK NATYCHMIAST! Każda sekunda pracy niszczy dane!
Dlaczego uszkodzenie głowic jest tak groźne
Wyobraź sobie odrzutowiec lecący kilka milimetrów nad ziemią z prędkością dźwięku - i to mniej więcej tak działa głowica nad talerzem. Unosi się na poduszce powietrznej o grubości 3-5 nanometrów; ludzki włos ma 70 000 nanometrów, czyli jakieś 15 tysięcy razy więcej. Gdy głowica z jakiegoś powodu dotknie talerza, robi się head crash - zaczyna rysować warstwę magnetyczną z Twoimi danymi i siać przy tym mikroskopijny metalowy pył, który dobija pozostałe głowice i sąsiednie ścieżki.
Skąd to się bierze?
- upadek dysku - czasem wystarczy kilka centymetrów,
- szarpnięcie lub wstrząs podczas pracy,
- zwykłe zużycie po 5-10 latach,
- wada fabryczna, przegrzanie albo przepięcie.
Co słyszysz i widzisz?
- rytmiczne stukanie - głowice walą o ogranicznik,
- klikanie albo piski,
- albo odwrotnie: kompletna cisza, bo głowice nie potrafią ruszyć,
- komputer nie widzi dysku w BIOS-ie albo pokazuje go z zerową pojemnością.
Dlaczego liczy się każda sekunda
Przy rozbitych głowicach samo włączanie dysku fizycznie ściera dane z talerzy - mało która awaria niszczy pliki tak szybko. Każde uruchomienie to kolejne rysy, kolejne stracone sektory, kolejne pliki bez powrotu. Inne usterki też nie lubią prób na własną rękę - słabnący dysk pogarsza się z każdym odczytem, a SSD potrafi w tle doczyścić skasowane pliki - ale tu tempo zniszczeń jest największe.
Dlatego pierwsze, co robisz, to wyłączasz dysk i już go nie włączasz - a potem niesiesz do nas, gdzie otwieramy go na stole z laminarnym przepływem filtrowanego powietrza (przy powierzchni talerza czystość jak w komorze bezpyłowej), żeby przy wymianie głowic nie wpadł tam ani jeden pyłek.
Czego ABSOLUTNIE nie robić przy uszkodzeniu głowic
- NIE WŁĄCZAJ DYSKU ponownie - każde uruchomienie pogłębia uszkodzenia talerzy
- Nie otwieraj obudowy dysku - pył, włosy i cząsteczki skóry natychmiast osadzą się na talerzach
- Nie potrząsaj dyskiem i nie uderzaj w niego - to mit z lat 90., który niszczy dane
- Nie zamrażaj dysku - skraplająca się wilgoć niszczy elektronikę i powierzchnię talerzy
- Nie podłączaj dysku przez USB "żeby sprawdzić" - kontroler może próbować zainicjalizować głowice
- Nie oddawaj dysku do zwykłego serwisu komputerowego - wymiana głowic wymaga otwarcia dysku przy filtrowanym powietrzu
- Nie próbuj programowej naprawy (chkdsk, fsck) - to nie jest awaria logiczna, a próba odczytu pogarsza fizyczne uszkodzenia
Nie czekaj — im szybciej zareagujesz, tym większe szanse na odzyskanie danych.
Bezpłatna wycena · ul. Dragana 16H/1, Gdańsk · pon–pt 9:00–17:00 · Wejdź bez zapisu
Tabela diagnostyczna
Dysk stuka rytmicznie (klik-klik-klik)
- Możliwe przyczyny
- Głowice nie mogą odczytać strefy serwisowej (wewnętrznych danych startowych dysku) i uderzają o ogranicznik
- Metoda naprawy
- Wymiana głowic z identycznego dysku-dawcy na stole z filtrowanym powietrzem
- Orientacyjna cena
Dysk piszczy przy włączeniu
- Możliwe przyczyny
- Głowice przylgnęły do powierzchni talerza (tzw. stiction) lub zablokowany silnik
- Metoda naprawy
- Odblokowanie talerzy, wymiana głowic, odczyt sektorowy
- Orientacyjna cena
Dysk nie kręci się, cisza po podłączeniu
- Możliwe przyczyny
- Uszkodzona elektronika dysku (PCB - płytka na spodzie), najczęściej spalona dioda ochronna (TVS) po przepięciu, awaria silnika lub zwarcie na głowicach
- Metoda naprawy
- Naprawiamy elektronikę na poziomie komponentów (układy zasilania, kontroler, obwody ochronne) - kość ROM/NVRAM z ustawieniami dysku zostaje na swoim miejscu; przy uszkodzonym silniku przeniesienie talerzy do nowej obudowy (platter swap)
- Orientacyjna cena
Dysk wykrywa się z zerową pojemnością / złą nazwą modelu
- Możliwe przyczyny
- Najczęściej uszkodzony firmware (strefa serwisowa - moduły, których dysk potrzebuje przy starcie), czasem dysk zawiesza się w stanie zajętości (BSY); rzadziej głowice, które nie potrafią odczytać tej strefy
- Metoda naprawy
- Najpierw naprawa firmware na PC-3000 - często bez otwierania dysku; wymiana głowic dopiero, gdy to one zawodzą
- Orientacyjna cena
Dysk pracował po upadku, potem przestał
- Możliwe przyczyny
- Head crash - głowice zarysowały talerze, pył zablokował mechanizm
- Metoda naprawy
- Ocena zarysowań, wymiana głowic, odczyt ocalałych sektorów
- Orientacyjna cena
| Objaw | Możliwe przyczyny | Metoda naprawy | Orientacyjna cena |
|---|---|---|---|
| Dysk stuka rytmicznie (klik-klik-klik) | Głowice nie mogą odczytać strefy serwisowej (wewnętrznych danych startowych dysku) i uderzają o ogranicznik | Wymiana głowic z identycznego dysku-dawcy na stole z filtrowanym powietrzem | |
| Dysk piszczy przy włączeniu | Głowice przylgnęły do powierzchni talerza (tzw. stiction) lub zablokowany silnik | Odblokowanie talerzy, wymiana głowic, odczyt sektorowy | |
| Dysk nie kręci się, cisza po podłączeniu | Uszkodzona elektronika dysku (PCB - płytka na spodzie), najczęściej spalona dioda ochronna (TVS) po przepięciu, awaria silnika lub zwarcie na głowicach | Naprawiamy elektronikę na poziomie komponentów (układy zasilania, kontroler, obwody ochronne) - kość ROM/NVRAM z ustawieniami dysku zostaje na swoim miejscu; przy uszkodzonym silniku przeniesienie talerzy do nowej obudowy (platter swap) | |
| Dysk wykrywa się z zerową pojemnością / złą nazwą modelu | Najczęściej uszkodzony firmware (strefa serwisowa - moduły, których dysk potrzebuje przy starcie), czasem dysk zawiesza się w stanie zajętości (BSY); rzadziej głowice, które nie potrafią odczytać tej strefy | Najpierw naprawa firmware na PC-3000 - często bez otwierania dysku; wymiana głowic dopiero, gdy to one zawodzą | |
| Dysk pracował po upadku, potem przestał | Head crash - głowice zarysowały talerze, pył zablokował mechanizm | Ocena zarysowań, wymiana głowic, odczyt ocalałych sektorów |
Jak wygląda naprawa?
Diagnostyka zewnętrzna (bez włączania dysku)
Oceniamy stan dysku bez podłączania zasilania - dokładnie tak, jak prosimy Ciebie: żadnego włączania na próbę. Sprawdzamy obudowę pod kątem śladów upadku i przepięcia, weryfikujemy model, numer seryjny i wersję firmware. Na tej podstawie dobieramy identyczny dysk-dawcę z kompatybilnymi głowicami.
Otwarcie i inspekcja przy filtrowanym powietrzu
Dysk otwieramy wyłącznie na stole z laminarnym przepływem filtrowanego powietrza, który przy powierzchni talerza zapewnia taką samą czystość jak duża komora bezpyłowa. Oceniamy stan talerzy pod mikroskopem: zarysowania, pył metalowy, odkształcenia. To decyduje o dalszej strategii.
Wymiana głowic lub przeniesienie talerzy
Z dysku-dawcy (identyczny model, rewizja firmware, data produkcji) pobieramy cały blok głowic - razem z przedwzmacniaczem sygnału (preamp - układ na ramieniu, który wzmacnia to, co głowica odczytuje z talerza) - i montujemy go w uszkodzonym dysku. Po wymianie wgrywamy z powrotem indywidualne dane kalibracyjne głowic z oryginalnego napędu (adaptives i mapa głowic - head map), bez których nowy blok nie odczyta talerzy poprawnie. W najcięższych przypadkach (zarysowane talerze, uszkodzony silnik) przenosimy talerze do obudowy dawcy - tzw. platter swap. Każdy ruch robimy pod mikroskopem. Uwaga na dyski helowe (zwykle 10 TB i większe): są zamknięte hermetycznie i po otwarciu pracujemy z nimi na czas - uprzedzamy o tym już na etapie wyceny.
Sektorowy odczyt danych
Po wymianie głowic podłączamy dysk do profesjonalnego sprzętu laboratoryjnego do odczytu uszkodzonych dysków (PC-3000) i odczytujemy dane sektor po sektorze, omijając uszkodzone obszary. Proces może trwać od kilku godzin do kilku dni - zależy od pojemności dysku i stopnia uszkodzenia talerzy.
Orientacyjne koszty
Wymiana głowic (fizyczne uszkodzenie HDD)
od 900 zł - wycena po analizie
Głowice z dysku-dawcy, praca przy filtrowanym powietrzu i odczyt danych. Dokładną cenę podajemy po analizie nośnika.
Przeniesienie talerzy do nowej obudowy (platter swap)
Wycena po analizie
Najbardziej złożona procedura, stosowana przy zarysowanych talerzach lub uszkodzonym silniku.
Odblokowanie głowic przylgniętych do talerzy (stiction)
Wycena po analizie
Odblokowanie talerzy i odczyt danych.
Tryb ekspresowy (priorytet)
+500 zł (do 24 h)
Natychmiastowa diagnostyka i priorytetowa obsługa.
Fizyczne uszkodzenie HDD wyceniamy od 900 zł - dokładną kwotę podajemy po analizie nośnika. Obowiązuje gwarancja No Data - No Fee: jeśli nie odzyskamy danych, nie płacisz za usługę odzysku. Analiza nośnika (300 zł) jest wliczona w cenę odzysku.
Cena obejmuje diagnostykę — nie płacisz z góry.
ul. Dragana 16H/1, Gdańsk · pon–pt 9:00–17:00 · Wejdź bez zapisu
Najczęściej zadawane pytania
Skąd wiem, że to uszkodzenie głowic?
Czy da się odzyskać dane po head crashu?
Dlaczego wymiana głowic jest tak droga?
Czym jest komora bezpyłowa i dlaczego jest wymagana?
Czy mogę samodzielnie wymienić głowice?
Co jeśli mój dysk stukał i wyłączyłem go po kilku minutach?
Powiązane problemy i usługi
Dysk stuka? Piszczy? Odłącz go i nie ruszaj.
Dzwoń od razu - 664 725 410. Wycena 0 zł, analiza nośnika (300 zł) wliczona w cenę odzysku, gwarancja No Data - No Fee. Tu liczy się czas: im mniej dysk pracował z rozbitymi głowicami, tym więcej da się wyciągnąć.
ul. Dragana 16H/1, Gdańsk · pon-pt 9:00–17:00 · Wejdź bez zapisu
Zobacz, jak to robimy
Prawdziwe nagrania z naszego laboratorium — @kolegainformatyk