Prostym językiem o kartach pamięci

Rodzaje kart pamięci - co tak naprawdę nosisz w aparacie i telefonie
Przez nasze laboratorium przewijają się wszystkie popularne formaty kart. W skrócie:
- SD (Secure Digital) - "duża" karta, standard w aparatach fotograficznych i kamerach. Dopiski SDHC i SDXC opisują po prostu zakres pojemności i system plików, z jakim karta wyjeżdża z fabryki.
- microSD - mniejsza siostra SD: telefony, drony, kamerki samochodowe, konsole. To dziś nasz najczęstszy "pacjent" - bo jest wszędzie i bo jest najdelikatniejsza.
- CF (CompactFlash) - grubsza, sztywniejsza karta znana z profesjonalnych lustrzanek, z własnymi pinami jak mały dysk. Jej następcy (CFexpress, XQD) pracują w nowoczesnych bezlusterkowcach.
Jak karta wygląda w środku - i czemu to decyduje o odzysku
Z punktu widzenia odzyskiwania danych istnieją dwa zupełnie różne światy.
Karty "składane" - część pełnowymiarowych SD i CF w środku wygląda jak miniaturowy komputer: osobna kość pamięci NAND (to tam siedzą Twoje zdjęcia) i osobny kontroler, który zarządza zapisem. Gdy taka karta umiera, możemy ją rozłożyć, wylutować kość pamięci, odczytać ją bezpośrednio w czytniku laboratoryjnym i programowo odtworzyć pracę kontrolera.
Monolity - praktycznie wszystkie microSD i coraz więcej kart SD to dziś jeden czarny "kamyczek": pamięć, kontroler i wszystkie połączenia zatopione w jednej bryle żywicy. Niczego nie da się wylutować. Żeby dostać się do danych, w naszym laboratorium delikatnie szlifujemy warstwę żywicy, odsłaniamy techniczne pola kontaktowe (u każdego producenta inne, często nigdzie nieopisane), ustalamy ich funkcje i podpinamy się do nich cienkimi przewodami pod mikroskopem. Samo przygotowanie potrafi zająć wiele godzin - dlatego odzysk z monolitu jest trudniejszy i droższy niż z karty składanej.
Typowe awarie, które widzimy na stole
- Uszkodzenia logiczne - przypadkowe skasowanie zdjęć, sformatowanie karty w aparacie, komunikat "karta wymaga sformatowania" po wyjęciu jej w trakcie zapisu. Pamięć jest fizycznie sprawna, dane przeważnie nadal tam są. Rokowania dobre - pod warunkiem, że po awarii nikt nic na kartę nie nagrał.
- Zużycie pamięci NAND - każda karta ma ograniczoną liczbę zapisów. Kamerka samochodowa albo monitoring nagrywający w pętli potrafią wyeksploatować kartę zaskakująco szybko. Objawy: karta zwalnia, pliki przestają się zapisywać, aż w końcu karta znika z systemu.
- Uszkodzenia mechaniczne - złamana karta SD, wyłamane piny CF, microSD po praniu. Tu wszystko zależy od tego, czy ucierpiała sama struktura krzemowa z pamięcią, czy tylko obudowa i styki.
- Awaria kontrolera lub firmware - karta zgłasza się jako 0 MB, pod dziwną nazwą albo wcale. Dane w pamięci fizycznie są, tylko kontroler przestał je udostępniać.
- Podróbki - karta "256 GB" za podejrzanie małe pieniądze, która w środku ma ułamek tej pojemności i przeprogramowany kontroler. Nagrywa pozornie normalnie, a po przekroczeniu prawdziwej pojemności nadpisuje starsze pliki. Z takich kart odzyskuje się często tylko część materiału - reszty fizycznie nigdy nie było gdzie zapisać.
Kiedy odzysk jest możliwy, a kiedy nie
Dobre rokowania: skasowane lub sformatowane pliki (bez nadpisania), błędy systemu plików, uszkodzony kontroler w karcie składanej, monolit z nienaruszoną strukturą pamięci.
Trudne, ale wykonalne: monolity wymagające szlifowania i mapowania wyprowadzeń, mocno zużyta pamięć NAND z dużą liczbą błędów (czytamy ją wtedy wielokrotnie i składamy wynik z najlepszych odczytów).
Realnie bez szans: pęknięcie przechodzące przez samą strukturę krzemową pamięci, dane nadpisane nowymi nagraniami oraz część kart, w których kontroler szyfruje zawartość unikalnym kluczem i sam jest nie do uratowania.
Złota zasada: przestań używać karty
Jeśli dane są ważne - wyjmij kartę z urządzenia i nic z nią nie rób. Bez formatowania "na próbę", bez programów do odzyskiwania "z internetu", bez nagrywania kolejnych zdjęć. Każdy zapis zmniejsza szanse. Z doświadczenia: większość przypadków "nie do odzyskania" to karty, na których ktoś najpierw długo eksperymentował.
Więcej o tym, jak psują się karty i jak rozpoznać podróbkę, opowiedzieliśmy w wywiadzie dla blog.cyfrowe.pl.
Padła Ci karta? Zobacz, jak wygląda odzyskiwanie danych w naszym laboratorium, a orientacyjne koszty sprawdzisz w cenniku.
Założyciel serwisu (od 2009), osobiście nadzoruje każdą naprawę i odzysk danych. 18 000+ zrealizowanych zleceń. O nas
Potrzebujesz pomocy?
Skontaktuj się z nami - wstępna konsultacja i wycena na podstawie opisu są bezpłatne.
Wyślij zlecenie - bezpłatna wycenaKomentarze
Zobacz, jak to robimy
Prawdziwe nagrania z naszego laboratorium - @kolegainformatyk
Powiązane artykuły

TRIM w SSD: jak sprawdzić i kiedy go nie wyłączać
Jak działa TRIM, jak sprawdzić jego stan i dlaczego wyłączenie go po utracie danych nie cofnie polecenia, które SSD już dostał.
Czy można odzyskać usunięte dane z dysku SSD?
W internecie roi się od "cudownych programów" do odzyskiwania danych. Jeśli właśnie straciłeś pliki z dysku SSD, te programy prawdopodobnie tylko przyspieszą trwałe zniszczenie Twoich danych.

Co się dzieje po wciśnięciu przycisku POWER?
Poznaj krok po kroku, jak Windows przechodzi od naciśnięcia przycisku zasilania do gotowego pulpitu